Hávamál

The Hávamál is a poem with only a single original source in the Codex Regius. Here is the original text for your perusal, courtesy of heimskringla.no

Hávamál


 * I.
 * 1.
 * Gáttir allar,
 * áðr gangi fram,
 * um skoðask skyli,
 * um skyggnast skyli,
 * því at óvíst er at vita,
 * hvar óvinir
 * sitja á fleti fyrir.
 * 2.
 * Gefendr heilir!
 * Gestr er inn kominn,
 * hvar skal sitja sjá?
 * Mjök er bráðr,
 * sá er á bröndum skal
 * síns of freista frama.
 * 3.
 * Elds er þörf,
 * þeims inn er kominn
 * ok á kné kalinn;
 * matar ok váða
 * er manni þörf,
 * þeim er hefr um fjall farit.
 * 4.
 * Vatns er þörf,
 * þeim er til verðar kemr,
 * þerru ok þjóðlaðar,
 * góðs of æðis,
 * ef sér geta mætti,
 * orðs ok endrþögu.
 * 5.
 * Vits er þörf,
 * þeim er víða ratar;
 * dælt er heima hvat;
 * at augabragði verðr,
 * sá er ekki kann
 * ok með snotrum sitr.
 * 6.
 * At hyggjandi sinni
 * skyli-t maðr hræsinn vera,
 * heldr gætinn at geði;
 * þá er horskr ok þögull
 * kemr heimisgarða til,
 * sjaldan verðr víti vörum,
 * því at óbrigðra vin
 * fær maðr aldregi
 * en mannvit mikit.
 * 7.
 * Inn vari gestr,
 * er til verðar kemr,
 * þunnu hljóði þegir,
 * eyrum hlýðir,
 * en augum skoðar;
 * svá nýsisk fróðra hverr fyrir.
 * 8.
 * Hinn er sæll,
 * er sér of getr
 * lof ok líknstafi;
 * ódælla er við þat,
 * er maðr eiga skal
 * annars brjóstum í.
 * 9.
 * Sá er sæll,
 * er sjalfr of á
 * lof ok vit, meðan lifir;
 * því at ill ráð
 * hefr maðr oft þegit
 * annars brjóstum ór.
 * 10.
 * Byrði betri
 * berr-at maðr brautu at
 * en sé mannvit mikit;
 * auði betra
 * þykkir þat í ókunnum stað;
 * slíkt er válaðs vera.
 * 11.
 * Byrði betri
 * berr-at maðr brautu at
 * en sé mannvit mikit;
 * vegnest verra
 * vegr-a hann velli at
 * en sé ofdrykkja öls.
 * 12.
 * Er-a svá gótt
 * sem gótt kveða
 * öl alda sona,
 * því at færa veit,
 * er fleira drekkr
 * síns til geðs gumi.
 * 13.
 * Óminnishegri heitir
 * sá er yfir ölðrum þrumir,
 * hann stelr geði guma;
 * þess fugls fjöðrum
 * ek fjötraðr vark
 * í garði Gunnlaðar.
 * 14.
 * Ölr ek varð,
 * varð ofrölvi
 * at ins fróða Fjalars;
 * því er ölðr bazt,
 * at aftr of heimtir
 * hverr sitt geð gumi.
 * 15.
 * Þagalt ok hugalt
 * skyli þjóðans barn
 * ok vígdjarft vera;
 * glaðr ok reifr
 * skyli gumna hverr,
 * unz sinn bíðr bana.
 * 16.
 * Ósnjallr maðr
 * hyggsk munu ey lifa,
 * ef hann við víg varask;
 * en elli gefr
 * hánum engi frið,
 * þótt hánum geirar gefi.
 * 17.
 * Kópir afglapi
 * er til kynnis kemr,
 * þylsk hann um eða þrumir;
 * allt er senn,
 * ef hann sylg of getr,
 * uppi er þá geð guma.
 * 18.
 * Sá einn veit
 * er víða ratar
 * ok hefr fjölð of farit,
 * hverju geði
 * stýrir gumna hverr,
 * sá er vitandi er vits.
 * 19.
 * Haldi-t maðr á keri,
 * drekki þó at hófi mjöð,
 * mæli þarft eða þegi,
 * ókynnis þess
 * vár þik engi maðr,
 * at þú gangir snemma at sofa.
 * 20.
 * Gráðugr halr,
 * nema geðs viti,
 * etr sér aldrtrega;
 * oft fær hlægis,
 * er með horskum kemr,
 * manni heimskum magi.
 * 21.
 * Hjarðir þat vitu,
 * nær þær heim skulu,
 * ok ganga þá af grasi;
 * en ósviðr maðr
 * kann ævagi
 * síns of mál maga.
 * 22.
 * Vesall maðr
 * ok illa skapi
 * hlær at hvívetna;
 * hittki hann veit,
 * er hann vita þyrfti,
 * at hann er-a vamma vanr.
 * 23.
 * Ósviðr maðr
 * vakir um allar nætr
 * ok hyggr at hvívetna;
 * þá er móðr,
 * er at morgni kemr,
 * allt er víl sem var.
 * 24.
 * Ósnotr maðr
 * hyggr sér alla vera
 * viðhlæjendr vini;
 * hittki hann fiðr,
 * þótt þeir um hann fár lesi,
 * ef hann með snotrum sitr.
 * 25.
 * Ósnotr maðr
 * hyggr sér alla vera
 * viðhlæjendr vini;
 * þá þat finnr,
 * er at þingi kemr,
 * at hann á formælendr fáa.
 * 26.
 * Ósnotr maðr
 * þykkisk allt vita,
 * ef hann á sér í vá veru;
 * hittki hann veit,
 * hvat hann skal við kveða,
 * ef hans freista firar.
 * 27.
 * Ósnotr maðr,
 * er með aldir kemr,
 * þat er bazt, at hann þegi;
 * engi þat veit,
 * at hann ekki kann,
 * nema hann mæli til margt;
 * veit-a maðr,
 * hinn er vettki veit,
 * þótt hann mæli til margt.
 * 28.
 * Fróðr sá þykkisk,
 * er fregna kann
 * ok segja it sama;
 * eyvitu leyna
 * megu ýta synir,
 * því er gengr um guma.
 * 29.
 * Ærna mælir,
 * sá er æva þegir,
 * staðlausu stafi;
 * hraðmælt tunga,
 * nema haldendr eigi,
 * oft sér ógótt of gelr.
 * 30.
 * At augabragði
 * skal-a maðr annan hafa,
 * þótt til kynnis komi;
 * margr þá fróðr þykkisk,
 * ef hann freginn er-at
 * ok nái hann þurrfjallr þruma.
 * 31.
 * Fróðr þykkisk,
 * sá er flótta tekr,
 * gestr at gest hæðinn;
 * veit-a görla,
 * sá er of verði glissir,
 * þótt hann með grömum glami.
 * 32.
 * Gumnar margir
 * erusk gagnhollir,
 * en at virði vrekask;
 * aldar róg
 * þat mun æ vera,
 * órir gestr við gest.
 * 33.
 * Árliga verðar
 * skyli maðr oft fáa,
 * nema til kynnis komi:
 * str ok snópir,
 * lætr sem solginn sé
 * ok kann fregna at fáu.
 * 34.
 * Afhvarf mikit
 * er til ills vinar,
 * þótt á brautu búi,
 * en til góðs vinar
 * liggja gagnvegir,
 * þótt hann sé firr farinn.
 * 35.
 * Ganga skal,
 * skal-a gestr vera
 * ey í einum stað;
 * ljúfr verðr leiðr,
 * ef lengi sitr
 * annars fletjum á.
 * 36.
 * Bú er betra,
 * þótt lítit sé,
 * halr er heima hverr;
 * þótt tvær geitr eigi
 * ok taugreftan sal,
 * þat er þó betra en bæn.
 * 37.
 * Bú er betra,
 * þótt lítit sé,
 * halr er heima hverr;
 * blóðugt er hjarta,
 * þeim er biðja skal
 * sér í mál hvert matar.
 * 38.
 * Vápnum sínum
 * skal-a maðr velli á
 * feti ganga framar,
 * því at óvíst er at vita,
 * nær verðr á vegum úti
 * geirs of þörf guma.
 * 39.
 * Fannk-a ek mildan mann
 * eða svá matar góðan,
 * at væri-t þiggja þegit,
 * eða síns féar
 * svági [glöggvan],
 * at leið sé laun, ef þægi.
 * 40.
 * Féar síns,
 * er fengit hefr,
 * skyli-t maðr þörf þola;
 * oft sparir leiðum,
 * þats hefr ljúfum hugat;
 * margt gengr verr en varir.
 * 41.
 * Vápnum ok váðum
 * skulu vinir gleðjask;
 * þat er á sjalfum sýnst;
 * viðrgefendr ok endrgefendr
 * erusk lengst vinir,
 * ef þat bíðr at verða vel.
 * 42.
 * Vin sínum
 * skal maðr vinr vera
 * ok gjalda gjöf við gjöf;
 * hlátr við hlátri
 * skyli hölðar taka
 * en lausung við lygi.
 * 43.
 * Vin sínum
 * skal maðr vinr vera,
 * þeim ok þess vin;
 * en óvinar síns
 * skyli engi maðr
 * vinar vinr vera.
 * 44.
 * Veiztu, ef þú vin átt,
 * þann er þú vel trúir,
 * ok vill þú af hánum gótt geta,
 * geði skaltu við þann blanda
 * ok gjöfum skipta,
 * fara at finna oft.
 * 45.
 * Ef þú átt annan,
 * þanns þú illa trúir,
 * vildu af hánum þó gótt geta,
 * fagrt skaltu við þann mæla
 * en flátt hyggja
 * ok gjalda lausung við lygi.
 * 46.
 * Það er enn of þann
 * er þú illa trúir
 * ok þér er grunr at hans geði,
 * hlæja skaltu við þeim
 * ok um hug mæla;
 * glík skulu gjöld gjöfum.
 * 47.
 * Ungr var ek forðum,
 * fór ek einn saman,
 * þá varð ek villr vega;
 * auðigr þóttumk,
 * er ek annan fann,
 * maðr er manns gaman.
 * 48.
 * Mildir, fræknir
 * menn bazt lifa,
 * sjaldan sút ala;
 * en ósnjallr maðr
 * uggir hotvetna,
 * sýtir æ glöggr við gjöfum.
 * 49.
 * Váðir mínar
 * gaf ek velli at
 * tveim trémönnum;
 * rekkar þat þóttusk,
 * er þeir rift höfðu;
 * neiss er nökkviðr halr.
 * 50.
 * Hrörnar þöll,
 * sú er stendr þorpi á,
 * hlýr-at henni börkr né barr;
 * svá er maðr,
 * sá er manngi ann.
 * Hvat skal hann lengi lifa?
 * 51.
 * Eldi heitari
 * brennr með illum vinum
 * friðr fimm daga,
 * en þá sloknar,
 * er inn sétti kemr,
 * ok versnar allr vinskapr.
 * 52.
 * Mikit eitt
 * skal-a manni gefa;
 * oft kaupir sér í litlu lof,
 * með halfum hleif
 * ok með höllu keri
 * fekk ek mér félaga.
 * 53.
 * Lítilla sanda
 * lítilla sæva
 * lítil eru geð guma;
 * því allir menn
 * urðu-t jafnspakir;
 * half er öld hvar.
 * 54.
 * Meðalsnotr
 * skyli manna hverr;
 * æva til snotr sé;
 * þeim er fyrða
 * fegrst at lifa,
 * er vel margt vitu.
 * 55.
 * Meðalsnotr
 * skyli manna hverr,
 * æva til snotr sé;
 * því at snotrs manns hjarta
 * verðr sjaldan glatt,
 * ef sá er alsnotr, er á.
 * 56.
 * Meðalsnotr
 * skyli manna hverr,
 * æva til snotr sé;
 * örlög sín
 * viti engi fyrir,
 * þeim er sorgalausastr sefi.
 * 57.
 * Brandr af brandi
 * brenn, unz brunninn er,
 * funi kveikisk af funa;
 * maðr af manni
 * verðr at máli kuðr,
 * en til dælskr af dul.
 * 58.
 * Ár skal rísa,
 * sá er annars vill
 * fé eða fjör hafa;
 * sjaldan liggjandi ulfr
 * lær of getr
 * né sofandi maðr sigr.
 * 59.
 * Ár skal rísa,
 * sá er á yrkjendr fáa,
 * ok ganga síns verka á vit;
 * margt of dvelr,
 * þann er um morgin sefr,
 * hálfr er auðr und hvötum.
 * 60.
 * Þurra skíða
 * ok þakinna næfra,
 * þess kann maðr mjöt,
 * þess viðar,
 * er vinnask megi
 * mál ok misseri.
 * 61.
 * Þveginn ok mettr
 * ríði maðr þingi at,
 * þótt hann sé-t væddr til vel;
 * skúa ok bróka
 * skammisk engi maðr
 * né hests in heldr,
 * þótt hann hafi-t góðan
 * 62.
 * Snapir ok gnapir,
 * er til sævar kemr,
 * örn á aldinn mar;
 * svá er maðr,
 * er með mörgum kemr
 * ok á formælendr fáa.
 * 63.
 * Fregna ok segja
 * skal fróðra hverr,
 * sá er vill heitinn horskr;
 * einn vita
 * né annarr skal,
 * þjóð veit, ef þrír ro.
 * 64.
 * Ríki sitt
 * skyli ráðsnotra
 * hverr í hófi hafa;
 * þá hann þat finnr,
 * er með fræknum kemr
 * at engi er einna hvatastr.
 * 65.
 * orða þeira,
 * er maðr öðrum segir
 * oft hann gjöld of getr.
 * 66.
 * Mikilsti snemma
 * kom ek í marga staði,
 * en til síð í suma;
 * öl var drukkit,
 * sumt var ólagat,
 * sjaldan hittir leiðr í líð.
 * 67.
 * Hér ok hvar
 * myndi mér heim of boðit,
 * ef þyrftak at málungi mat,
 * eða tvau lær hengi
 * at ins tryggva vinar,
 * þars ek hafða eitt etit.
 * 68.
 * Eldr er beztr
 * með ýta sonum
 * ok sólar sýn,
 * heilyndi sitt,
 * ef maðr hafa náir,
 * án við löst at lifa.
 * 69.
 * Er-at maðr alls vesall,
 * þótt hann sé illa heill;
 * sumr er af sonum sæll,
 * sumr af frændum,
 * sumr af fé ærnu,
 * sumr af verkum vel.
 * 70.
 * Betra er lifðum
 * en sé ólifðum,
 * ey getr kvikr kú;
 * eld sá ek upp brenna
 * auðgum manni fyrir,
 * en úti var dauðr fyr durum.
 * 71.
 * Haltr ríðr hrossi,
 * hjörð rekr handar vanr,
 * daufr vegr ok dugir,
 * blindr er betri
 * en brenndr séi,
 * nýtr manngi nás.
 * 72.
 * Sonr er betri,
 * þótt sé síð of alinn
 * eftir genginn guma;
 * sjaldan bautarsteinar
 * standa brautu nær,
 * nema reisi niðr at nið.
 * 73.
 * Tveir ro eins herjar,
 * tunga er höfuðs bani;
 * er mér í heðin hvern
 * handar væni.
 * 74.
 * Nótt verðr feginn
 * sá er nesti trúir,
 * skammar ro skips ráar;
 * hverf er haustgríma;
 * fjölð of viðrir
 * á fimm dögum
 * en meira á mánuði.
 * 75.
 * Veit-a hinn,
 * er vettki veit,
 * margr verðr af aurum api;
 * maðr er auðigr,
 * annar óauðigr,
 * skyli-t þann vítka váar.
 * 76.
 * Deyr fé,
 * deyja frændr,
 * deyr sjalfr it sama,
 * en orðstírr
 * deyr aldregi,
 * hveim er sér góðan getr.
 * 77.
 * Deyr fé,
 * deyja frændr,
 * deyr sjalfr it sama,
 * ek veit einn,
 * at aldrei deyr:
 * dómr um dauðan hvern.
 * 78.
 * Fullar grindr
 * sá ek fyr Fitjungs sonum,
 * nú bera þeir vánar völ;
 * svá er auðr
 * sem augabragð,
 * hann er valtastr vina.
 * 79.
 * Ósnotr maðr,
 * ef eignask getr
 * fé eða fljóðs munuð,
 * metnaðr hánum þróask,
 * en mannvit aldregi,
 * fram gengr hann drjúgt í dul.
 * 80.
 * Þat er þá reynt,
 * er þú að rúnum spyrr
 * inum reginkunnum,
 * þeim er gerðu ginnregin
 * ok fáði fimbulþulr,
 * þá hefir hann bazt, ef hann þegir.
 * 81.
 * At kveldi skal dag leyfa,
 * konu, er brennd er,
 * mæki, er reyndr er,
 * mey, er gefin er,
 * ís, er yfir kemr,
 * öl, er drukkit er.
 * 82.
 * Í vindi skal við höggva,
 * veðri á sjó róa,
 * myrkri við man spjalla,
 * mörg eru dags augu;
 * á skip skal skriðar orka,
 * en á skjöld til hlífar,
 * mæki höggs,
 * en mey til kossa.
 * 83.
 * Við eld skal öl drekka,
 * en á ísi skríða,
 * magran mar kaupa,
 * en mæki saurgan,
 * heima hest feita,
 * en hund á búi.
 * II.
 * 84.
 * Meyjar orðum
 * skyli manngi trúa
 * né því, er kveðr kona,
 * því at á hverfanda hvéli
 * váru þeim hjörtu sköpuð,
 * brigð í brjóst of lagið.
 * 85.
 * Brestanda boga,
 * brennanda loga,
 * gínanda ulfi,
 * galandi kráku,
 * rýtanda svíni,
 * rótlausum viði,
 * vaxanda vági,
 * vellanda katli,
 * 86.
 * Fljúganda fleini,
 * fallandi báru,
 * ísi einnættum,
 * ormi hringlegnum,
 * brúðar beðmálum
 * eða brotnu sverði,
 * bjarnar leiki
 * eða barni konungs.
 * 87.
 * Sjúkum kalfi,
 * sjalfráða þræli,
 * völu vilmæli,
 * val nýfelldum.
 * 88.
 * Akri ársánum
 * trúi engi maðr
 * né til snemma syni,
 * - veðr ræðr akri.
 * en vit syni;
 * hætt er þeira hvárt.
 * 89.
 * Bróðurbana sínum
 * þótt á brautu mæti,
 * húsi hálfbrunnu,
 * hesti alskjótum,
 * - þá er jór ónýtr,
 * ef einn fótr brotnar -,
 * verði-t maðr svá tryggr
 * at þessu trúi öllu.
 * 90.
 * Svá er friðr kvenna,
 * þeira er flátt hyggja,
 * sem aki jó óbryddum
 * á ísi hálum,
 * teitum, tvévetrum
 * ok sé tamr illa,
 * eða í byr óðum
 * beiti stjórnlausu,
 * eða skyli haltr henda
 * hrein í þáfjalli.
 * 91.
 * Bert ek nú mæli,
 * því at ek bæði veit,
 * brigðr er karla hugr konum;
 * þá vér fegrst mælum,
 * er vér flást hyggjum:
 * þat tælir horska hugi.
 * 92.
 * Fagrt skal mæla
 * ok fé bjóða,
 * sá er vill fljóðs ást fá,
 * líki leyfa
 * ins ljósa mans,
 * sá fær, er fríar.
 * 93.
 * Ástar firna
 * skyli engi maðr
 * annan aldregi;
 * oft fá á horskan,
 * er á heimskan né fá,
 * lostfagrir litir.
 * 94.
 * Eyvitar firna
 * er maðr annan skal,
 * þess er um margan gengr guma;
 * heimska ór horskum
 * gerir hölða sonu
 * sá inn máttki munr.
 * 95.
 * Hugr einn þat veit,
 * er býr hjarta nær,
 * einn er hann sér of sefa;
 * öng er sótt verri
 * hveim snotrum manni
 * en sér engu at una.
 * 96.
 * Þat ek þá reynda,
 * er ek í reyri sat,
 * ok vættak míns munar;
 * hold ok hjarta
 * var mér in horska mær;
 * þeygi ek hana at heldr hefik.
 * 97.
 * Billings mey
 * ek fann beðjum á
 * sólhvíta sofa;
 * jarls ynði
 * þótti mér ekki vera
 * nema við þat lík at lifa.
 * 98.
 * "Auk nær aftni
 * skaltu, Óðinn, koma,
 * ef þú vilt þér mæla man;
 * allt eru ósköp,
 * nema einir viti
 * slíkan löst saman."
 * 99.
 * Aftr ek hvarf
 * ok unna þóttumk
 * vísum vilja frá;
 * hitt ek hugða,
 * at ek hafa mynda
 * geð hennar allt ok gaman.
 * 100.
 * Svá kom ek næst,
 * at in nýta var
 * vígdrótt öll of vakin
 * með brennandum ljósum
 * ok bornum viði,
 * svá var mér vílstígr of vitaðr.
 * 101.
 * Auk nær morgni,
 * er ek var enn of kominn,
 * þá var saldrótt of sofin;
 * grey eitt ek þá fann
 * innar góðu konu
 * bundit beðjum á.
 * 102.
 * Mörg er góð mær,
 * ef görva kannar,
 * hugbrigð við hali;
 * þá ek þat reynda,
 * er it ráðspaka
 * teygða ek á flærðir fljóð;
 * háðungar hverrar
 * leitaði mér it horska man,
 * ok hafða ek þess vettki vífs.
 * III.
 * 103.
 * Heima glaðr gumi
 * ok við gesti reifr,
 * sviðr skal um sig vera,
 * minnigr ok málugr,
 * ef hann vill margfróðr vera,
 * oft skal góðs geta;
 * fimbulfambi heitir,
 * sá er fátt kann segja,
 * þat er ósnotrs aðal.
 * 104.
 * Inn aldna jötun ek sótta,
 * nú em ek aftr of kominn:
 * fátt gat ek þegjandi þar;
 * mörgum orðum
 * mælta ek í minn frama
 * í Suttungs sölum.
 * 105.
 * Gunnlöð mér of gaf
 * gullnum stóli á
 * drykk ins dýra mjaðar;
 * ill iðgjöld
 * lét ek hana eftir hafa
 * síns ins heila hugar,
 * síns ins svára sefa.
 * 106.
 * Rata munn
 * létumk rúms of fá
 * ok um grjót gnaga;
 * yfir ok undir
 * stóðumk jötna vegir,
 * svá hætta ek höfði til.
 * 107.
 * Vel keypts litar
 * hefi ek vel notit,
 * fás er fróðum vant,
 * því at Óðrerir
 * er nú upp kominn
 * á alda vés jaðar.
 * 108.
 * Ifi er mér á,
 * at ek væra enn kominn
 * jötna görðum ór,
 * ef ek Gunnlaðar né nytak,
 * innar góðu konu,
 * þeirar er lögðumk arm yfir.
 * 109.
 * Ins hindra dags
 * gengu hrímþursar
 * Háva ráðs at fregna
 * Háva höllu í;
 * at Bölverki þeir spurðu,
 * ef hann væri með böndum kominn
 * eða hefði hánum Suttungr of sóit.
 * 110.
 * Baugeið Óðinn,
 * hygg ek, at unnit hafi;
 * hvat skal hans tryggðum trúa?
 * Suttung svikinn
 * hann lét sumbli frá
 * ok grætta Gunnlöðu.
 * IV.
 * 111.
 * Mál er at þylja
 * þular stóli á
 * Urðarbrunni at,
 * sá ek ok þagðak,
 * sá ek ok hugðak,
 * hlýdda ek á manna mál;
 * of rúnar heyrða ek dæma,
 * né of ráðum þögðu
 * Háva höllu at,
 * Háva höllu í,
 * heyrða ek segja svá:
 * 112.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * nótt þú rís-at
 * nema á njósn séir
 * eða þú leitir þér innan út staðar.
 * 113.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * fjölkunnigri konu
 * skal-at-tu í faðmi sofa,
 * svá at hon lyki þik liðum.
 * 114.
 * Hon svá gerir,
 * at þú gáir eigi
 * þings né þjóðans máls;
 * mat þú vill-at
 * né mannskis gaman,
 * ferr þú sorgafullr at sofa.
 * 115.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * annars konu
 * teygðu þér aldregi
 * eyrarúnu at.
 * 116.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * á fjalli eða firði,
 * ef þik fara tíðir,
 * fásktu at virði vel.
 * 117.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * illan mann
 * láttu aldregi
 * óhöpp at þér vita,
 * því at af illum manni
 * fær þú aldregi
 * gjöld ins góða hugar.
 * 118.
 * Ofarla bíta
 * ek sá einum hal
 * orð illrar konu;
 * fláráð tunga
 * varð hánum at fjörlagi
 * ok þeygi of sanna sök.
 * 119.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * veistu, ef þú vin átt,
 * þann er þú vel trúir,
 * far þú at finna oft,
 * því at hrísi vex
 * ok hávu grasi
 * vegr, er vættki treðr.
 * 120.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * góðan mann
 * teygðu þér at gamanrúnum
 * ok nem líknargaldr, meðan þú lifir.
 * 121.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * vin þínum
 * ver þú aldregi
 * fyrri at flaumslitum;
 * sorg etr hjarta,
 * ef þú segja né náir
 * einhverjum allan hug.
 * 122.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * orðum skipta
 * þú skalt aldregi
 * við ósvinna apa,
 * 123.
 * Því at af illum manni
 * mundu aldregi
 * góðs laun of geta,
 * en góðr maðr
 * mun þik gerva mega
 * líknfastan at lofi.
 * 124.
 * Sifjum er þá blandat,
 * hver er segja ræðr
 * einum allan hug;
 * allt er betra
 * en sé brigðum at vera;
 * er-a sá vinr öðrum, er vilt eitt segir.
 * 125.
 * Ráðumk, þér Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * þrimr orðum senna
 * skal-at-tu þér við verra mann
 * oft inn betri bilar,
 * þá er inn verri vegr.
 * 126.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * skósmiðr þú verir
 * né skeftismiðr,
 * nema þú sjalfum þér séir:
 * skór er skapaðr illa
 * eða skaft sé rangt,
 * þá er þér böls beðit.
 * 127.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * hvars þú böl kannt,
 * kveð þú þér bölvi at
 * ok gef-at þínum fjándum frið.
 * 128.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * illu feginn
 * ver þú aldregi,
 * en lát þér at góðu getit.
 * 129.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * upp líta
 * skal-at-tu í orrustu,
 * - gjalti glíkir
 * verða gumna synir, -
 * síðr þitt of heilli halir.
 * 130.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * ef þú vilt þér góða konu
 * kveðja at gamanrúnum
 * ok fá fögnuð af,
 * fögru skaltu heita
 * ok láta fast vera;
 * leiðisk manngi gótt, ef getr.
 * 131.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * varan bið ek þik vera
 * ok eigi ofvaran;
 * ver þú við öl varastr
 * ok við annars konu
 * ok við þat it þriðja,
 * at þjófar né leiki.
 * 132.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * at háði né hlátri
 * hafðu aldregi
 * gest né ganganda.
 * 133.
 * Oft vitu ógörla,
 * þeir er sitja inni fyrir,
 * hvers þeir ro kyns, er koma;
 * er-at maðr svá góðr
 * at galli né fylgi,
 * né svá illr, at einugi dugi.
 * 134.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * at hárum þul
 * hlæ þú aldregi,
 * oft er gótt, þat er gamlir kveða;
 * oft ór skörpum belg
 * skilin orð koma
 * þeim er hangir með hám
 * ok skollir með skrám
 * ok váfir með vílmögum.
 * 135.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * gest þú né geyja
 * né á grind hrekir;
 * get þú váluðum vel.
 * 136.
 * Rammt er þat tré,
 * er ríða skal
 * öllum at upploki;
 * baug þú gef,
 * eða þat biðja mun
 * þér læs hvers á liðu.
 * 137.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * hvars þú öl drekkir,
 * kjós þér jarðar megin,
 * því at jörð tekr við ölðri,
 * en eldr við sóttum,
 * eik við abbindi,
 * ax við fjölkynngi,
 * höll við hýrógi,
 * - heiftum skal mána kveðja, -
 * beiti við bitsóttum,
 * en við bölvi rúnar,
 * fold skal við flóði taka.
 * V.
 * 138.
 * Veit ek, at ek hekk
 * vindga meiði á
 * nætr allar níu,
 * geiri undaðr
 * ok gefinn Óðni,
 * sjalfr sjalfum mér,
 * á þeim meiði,
 * er manngi veit
 * hvers af rótum renn.
 * 139.
 * Við hleifi mik sældu
 * né við hornigi;
 * nýsta ek niðr,
 * nam ek upp rúnar,
 * æpandi nam,
 * fell ek aftr þaðan.
 * 140.
 * Fimbulljóð níu
 * nam ek af inum frægja syni
 * Bölþorns, Bestlu föður,
 * ok ek drykk of gat
 * ins dýra mjaðar,
 * ausinn Óðreri.
 * 141.
 * Þá nam ek frævask
 * ok fróðr vera
 * ok vaxa ok vel hafask,
 * orð mér af orði
 * orðs leitaði,
 * verk mér af verki
 * verks leitaði.
 * 142.
 * Rúnar munt þú finna
 * ok ráðna stafi,
 * mjök stóra stafi,
 * mjök stinna stafi,
 * er fáði fimbulþulr
 * ok gerðu ginnregin
 * ok reist hroftr rögna.
 * 143.
 * Óðinn með ásum,
 * en fyr alfum Dáinn,
 * Dvalinn ok dvergum fyrir,
 * Ásviðr jötnum fyrir,
 * ek reist sjalfr sumar.
 * 144.
 * Veistu, hvé rísta skal?
 * Veistu, hvé ráða skal?
 * Veistu, hvé fáa skal?
 * Veistu, hvé freista skal?
 * Veistu, hvé biðja skal?
 * Veistu, hvé blóta skal?
 * Veistu, hvé senda skal?
 * Veistu, hvé sóa skal?
 * 145.
 * Betra er óbeðit
 * en sé ofblótit,
 * ey sér til gildis gjöf;
 * betra er ósent
 * en sé ofsóit.
 * Svá Þundr of reist
 * fyr þjóða rök,
 * þar hann upp of reis,
 * er hann aftr of kom.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * varan bið ek þik vera
 * ok eigi ofvaran;
 * ver þú við öl varastr
 * ok við annars konu
 * ok við þat it þriðja,
 * at þjófar né leiki.
 * 132.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * at háði né hlátri
 * hafðu aldregi
 * gest né ganganda.
 * 133.
 * Oft vitu ógörla,
 * þeir er sitja inni fyrir,
 * hvers þeir ro kyns, er koma;
 * er-at maðr svá góðr
 * at galli né fylgi,
 * né svá illr, at einugi dugi.
 * 134.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * at hárum þul
 * hlæ þú aldregi,
 * oft er gótt, þat er gamlir kveða;
 * oft ór skörpum belg
 * skilin orð koma
 * þeim er hangir með hám
 * ok skollir með skrám
 * ok váfir með vílmögum.
 * 135.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * gest þú né geyja
 * né á grind hrekir;
 * get þú váluðum vel.
 * 136.
 * Rammt er þat tré,
 * er ríða skal
 * öllum at upploki;
 * baug þú gef,
 * eða þat biðja mun
 * þér læs hvers á liðu.
 * 137.
 * Ráðumk þér, Loddfáfnir,
 * en þú ráð nemir, -
 * njóta mundu, ef þú nemr,
 * þér munu góð, ef þú getr -:
 * hvars þú öl drekkir,
 * kjós þér jarðar megin,
 * því at jörð tekr við ölðri,
 * en eldr við sóttum,
 * eik við abbindi,
 * ax við fjölkynngi,
 * höll við hýrógi,
 * - heiftum skal mána kveðja, -
 * beiti við bitsóttum,
 * en við bölvi rúnar,
 * fold skal við flóði taka.
 * V.
 * 138.
 * Veit ek, at ek hekk
 * vindga meiði á
 * nætr allar níu,
 * geiri undaðr
 * ok gefinn Óðni,
 * sjalfr sjalfum mér,
 * á þeim meiði,
 * er manngi veit
 * hvers af rótum renn.
 * 139.
 * Við hleifi mik sældu
 * né við hornigi;
 * nýsta ek niðr,
 * nam ek upp rúnar,
 * æpandi nam,
 * fell ek aftr þaðan.
 * 140.
 * Fimbulljóð níu
 * nam ek af inum frægja syni
 * Bölþorns, Bestlu föður,
 * ok ek drykk of gat
 * ins dýra mjaðar,
 * ausinn Óðreri.
 * 141.
 * Þá nam ek frævask
 * ok fróðr vera
 * ok vaxa ok vel hafask,
 * orð mér af orði
 * orðs leitaði,
 * verk mér af verki
 * verks leitaði.
 * 142.
 * Rúnar munt þú finna
 * ok ráðna stafi,
 * mjök stóra stafi,
 * mjök stinna stafi,
 * er fáði fimbulþulr
 * ok gerðu ginnregin
 * ok reist hroftr rögna.
 * 143.
 * Óðinn með ásum,
 * en fyr alfum Dáinn,
 * Dvalinn ok dvergum fyrir,
 * Ásviðr jötnum fyrir,
 * ek reist sjalfr sumar.
 * 144.
 * Veistu, hvé rísta skal?
 * Veistu, hvé ráða skal?
 * Veistu, hvé fáa skal?
 * Veistu, hvé freista skal?
 * Veistu, hvé biðja skal?
 * Veistu, hvé blóta skal?
 * Veistu, hvé senda skal?
 * Veistu, hvé sóa skal?
 * 145.
 * Betra er óbeðit
 * en sé ofblótit,
 * ey sér til gildis gjöf;
 * betra er ósent
 * en sé ofsóit.
 * Svá Þundr of reist
 * fyr þjóða rök,
 * þar hann upp of reis,
 * er hann aftr of kom.
 * Veistu, hvé biðja skal?
 * Veistu, hvé blóta skal?
 * Veistu, hvé senda skal?
 * Veistu, hvé sóa skal?
 * 145.
 * Betra er óbeðit
 * en sé ofblótit,
 * ey sér til gildis gjöf;
 * betra er ósent
 * en sé ofsóit.
 * Svá Þundr of reist
 * fyr þjóða rök,
 * þar hann upp of reis,
 * er hann aftr of kom.
 * er hann aftr of kom.


 * VI.
 * 146.
 * Ljóð ek þau kann,
 * er kann-at þjóðans kona
 * ok mannskis mögr.
 * Hjalp heitir eitt,
 * en þat þér hjalpa mun
 * við sökum ok sorgum
 * ok sútum görvöllum.
 * 147.
 * Þat kann ek annat,
 * er þurfu ýta synir,
 * þeir er vilja læknar lifa.
 * 148.
 * Það kann ek þriðja:
 * ef mér verðr þörf mikil
 * hafts við mína heiftmögu,
 * eggjar ek deyfi
 * minna andskota,
 * bíta-t þeim vápn né velir.
 * 149.
 * Þat kann ek it fjórða:
 * ef mér fyrðar bera
 * bönd að boglimum,
 * svá ek gel,
 * at ek ganga má,
 * sprettr mér af fótum fjöturr,
 * en af höndum haft.
 * 150.
 * Þat kann ek it fimmta:
 * ef ek sé af fári skotinn
 * flein í folki vaða,
 * fýgr-a hann svá stinnt,
 * at ek stöðvig-a-k,
 * ef ek hann sjónum of sék.
 * 151.
 * Þat kann ek it sétta:
 * ef mik særir þegn
 * á vrótum hrás viðar,
 * ok þann hal
 * er mik heifta kveðr,
 * þann eta mein heldr en mik.
 * 152.
 * Þat kann ek it sjaunda:
 * ef ek sé hávan loga
 * sal of sessmögum,
 * brennr-at svá breitt,
 * at ek hánum bjargig-a-k;
 * þann kann ek galdr at gala.
 * 153.
 * Þat kann ek it átta,
 * er öllum er
 * nytsamligt at nema:
 * hvars hatr vex
 * með hildings sonum
 * þat má ek bæta brátt.
 * 154.
 * Þat kann ek it níunda:
 * ef mik nauðr of stendr
 * at bjarga fari mínu á floti,
 * vind ek kyrri
 * vági á
 * ok svæfik allan sæ.
 * 155.
 * Þat kann ek it tíunda:
 * ef ek sé túnriður
 * leika lofti á,
 * ek svá vinnk,
 * at þær villar fara
 * sinna heimhama,
 * sinna heimhuga.
 * 156.
 * Þat kann ek it ellifta:
 * ef ek skal til orrostu
 * leiða langvini,
 * und randir ek gel,
 * en þeir með ríki fara
 * heilir hildar til,
 * heilir hildi frá,
 * koma þeir heilir hvaðan.
 * 157.
 * Þat kann ek it tolfta:
 * ef ek sé á tré uppi
 * váfa virgilná,
 * svá ek ríst
 * ok í rúnum fák,
 * at sá gengr gumi
 * ok mælir við mik.
 * 158.
 * Þat kann ek it þrettánda:
 * ef ek skal þegn ungan
 * verpa vatni á,
 * mun-at hann falla,
 * þótt hann í folk komi,
 * hnígr-a sá halr fyr hjörum.
 * 159.
 * Þat kann ek it fjögurtánda:
 * ef ek skal fyrða liði
 * telja tíva fyrir,
 * ása ok alfa
 * ek kann allra skil;
 * fár kann ósnotr svá.
 * 160.
 * Þat kann ek it fimmtánda
 * er gól Þjóðrerir
 * dvergr fyr Dellings durum:
 * afl gól hann ásum,
 * en alfum frama,
 * hyggju Hroftatý.
 * 161.
 * Þat kann ek it sextánda:
 * ef ek vil ins svinna mans
 * hafa geð allt ok gaman,
 * hugi ek hverfi
 * hvítarmri konu,
 * ok sný ek hennar öllum sefa.
 * 162.
 * Þat kann ek it sjautjánda
 * at mik mun seint firrask
 * it manunga man.
 * Ljóða þessa
 * mun þú, Loddfáfnir,
 * lengi vanr vera;
 * þó sé þér góð, ef þú getr,
 * nýt ef þú nemr,
 * þörf ef þú þiggr.
 * 163.
 * Þat kann ek it átjánda,
 * er ek æva kennik
 * mey né manns konu,
 * - allt er betra,
 * er einn of kann;
 * þat fylgir ljóða lokum, -
 * nema þeiri einni,
 * er mik armi verr,
 * eða mín systir sé.
 * VII.
 * 164.
 * Nú eru Háva mál
 * kveðin Háva höllu í,
 * allþörf ýta sonum,
 * óþörf jötna sonum;
 * heill sá, er kvað,
 * heill sá, er kann,
 * njóti sá, er nam,
 * heilir, þeirs hlýddu.
 * Þat kann ek it átjánda,
 * er ek æva kennik
 * mey né manns konu,
 * - allt er betra,
 * er einn of kann;
 * þat fylgir ljóða lokum, -
 * nema þeiri einni,
 * er mik armi verr,
 * eða mín systir sé.
 * VII.
 * 164.
 * Nú eru Háva mál
 * kveðin Háva höllu í,
 * allþörf ýta sonum,
 * óþörf jötna sonum;
 * heill sá, er kvað,
 * heill sá, er kann,
 * njóti sá, er nam,
 * heilir, þeirs hlýddu.
 * njóti sá, er nam,
 * heilir, þeirs hlýddu.